Bomen planten in de zomer

Waarom de zomer lastiger is (en toch kan)

Een pas geplante boom heeft nog geen netwerk van fijne wortels in de grond. Hij kan dus nog nauwelijks zelf water opnemen, terwijl hij via zijn bladeren juist volop vocht verdampt. In het najaar valt dat mee: koeler weer, minder verdamping, regelmatige regen. In de zomer is die balans wankel. Warmte en wind trekken vocht uit de bladeren, de grond droogt snel uit, en een boom die niet kan bijtanken raakt in droogtestress.

Dat klinkt als een reden om te wachten, maar het is vooral een reden om het slim aan te pakken. Het geheim zit in twee dingen: de manier waarop de boom is opgekweekt, en de nazorg. Een potgekweekte boom neemt zijn hele wortelkluit ongeschonden mee de grond in. Er gaat nauwelijks wortel verloren, dus de boom kan meteen verder waar hij gebleven was. Juist daarom kun je een boom uit pot in principe het hele jaar door planten, ook midden in de zomer.

Hoe het wel kan

Een paar principes maken het verschil tussen een boom die aanslaat en een boom die de zomer niet haalt:

• Kies een boom uit pot. Dit is de belangrijkste keuze. Potgekweekte bomen houden hun volledige wortelkluit en kunnen daardoor jaarrond de grond in. Bij Victree worden bomen in pot geleverd, precies om die reden.

• Plant niet op het heetst van de dag. Kies een bewolkte dag of plant in de avond, zodat de boom niet meteen in de volle middagzon staat te verdampen terwijl de wortels nog moeten wennen.

• Graaf een ruim plantgat en meng de uitgegraven grond met wat compost of aanplantgrond. Zo houdt de bodem rond de kluit langer vocht vast en kunnen de nieuwe wortels makkelijk uitgroeien.

• Water direct en grondig in. Geef bij het planten meteen flink water, zodat de grond rond de kluit dichtslibt en er geen luchtholtes achterblijven. Dit "inslempen" is geen extraatje, het is essentieel.

• Leg een mulchlaag van boomschors of compost rond de stamvoet. Dat vermindert de verdamping uit de bodem en houdt de wortelzone langer koel en vochtig.

• Zet boompalen. Een pas geplante boom staat nog niet vast en zomerse buien kunnen stevig zijn. Twee palen met boomband houden de kluit stabiel totdat de boom is ingeworteld.

Hoe het niet moet

Even belangrijk zijn de dingen die je in de zomer juist niet moet doen:

• Geen blote-wortelbomen of net gerooide kluitbomen. Bomen met blote wortel of een verse kluit horen thuis in het plantseizoen van oktober tot april. In de zomer, in vol blad, verliezen ze te veel wortel en drogen ze uit voordat ze kunnen aanslaan.

• Niet planten midden in een hittegolf. Wacht een paar dagen tot de ergste hitte voorbij is. Een boom die tijdens dertig-plus graden de grond in gaat, begint met een achterstand die je bijna niet meer inhaalt.

• Water geven niet vergeten. Dit is verreweg de grootste faaloorzaak bij zomeraanplant. Eén week overslaan tijdens droog weer kan al fataal zijn voor een jonge boom.

• Niet te diep planten. De bovenkant van de kluit hoort net onder het maaiveld, niet dieper. Te diep planten verstikt de wortels.

• Niet bemesten tijdens de hitte. Mest tijdens een warme, droge periode werkt averechts: het geeft de boom extra stress in plaats van een steuntje. Bewaar de voeding voor het volgende voorjaar.

Welke bomen zijn geschikt, en welke minder

Niet elke boom vindt zomeraanplant even prettig. Grofweg geldt: soorten uit warme, droge streken en robuuste, taaie bomen doen het goed, terwijl dunbladige of gevoelige soorten meer risico lopen.

Goed geschikt voor de zomer zijn de mediterrane en droogtetolerante soorten. De steeneik (Quercus ilex) is hier het schoolvoorbeeld van: wintergroen, met een leerachtig blad met waslaag dat weinig vocht verdampt, en van nature gewend aan hete, droge zomers. Ook de plataan is een taaie kracht die hitte, verharding en droogte goed verdraagt, bijvoorbeeld in de vorm van een dakplataan boven je terras. Verder doen soorten als de veldesdoorn, de amberboom, de krentenboom (Amelanchier) en klassieke klimaatbestendige stadsbomen zoals de valse christusdoorn (Gleditsia) het prima. En wie van mediterrane sfeer houdt: olijf en vijg vóelen zich juist thuis in de zomerwarmte.

Minder geschikt voor zomeraanplant zijn bomen die veel verdampen of slecht tegen verplanten kunnen. De beuk is gevoelig: dunne bast, veel blad en vatbaar voor zonnebrand op de jonge stam. De berk is weliswaar droogtetolerant als hij eenmaal staat, maar verplant slecht in de zomer door zijn ondiepe wortels en hoge verdamping, en gaat beter de grond in tijdens het najaar. Ook de magnolia (vlezige wortels die verstoring niet waarderen) en de Japanse esdoorn (dun blad dat snel verbrandt in volle zon) plant je liever in het voorjaar of najaar. Kies je toch voor zo'n soort in de zomer, doe het dan met extra schaduw en nog strengere watergift.

Wil je dieper ingaan op soortkeuze? In ons artikel over de beste bomen voor zandgrond vind je vijf sterke bomen voor droge grond, en in de beste fruitbomen voor zandgrond lees je welke oogstbomen droogte goed verdragen.

Waar je na het planten op moet letten

De eerste twee groeiseizoenen bepalen of je boom echt aanslaat. Dit is waar zomeraanplant staat of valt.

Water geven: diep, en met regelmaat. Geef liever een keer per week een flinke, diepe gietbeurt dan elke dag een klein scheutje. Diep water stimuleert de wortels om naar beneden te groeien, oppervlakkig water houdt ze lui aan het maaiveld. Tijdens langdurige droogte of een hittegolf mag je vaker gieten. Blijf hiermee doorgaan tot de boom goed geworteld is, gerust twee groeiseizoenen lang.

Houd de mulchlaag op peil. Een laag boomschors of compost rond de stamvoet (maar niet tegen de stam aan) houdt de bodem koel en vochtig en scheelt je veel gietwater.

Leer droogtestress herkennen. Hangende of licht krullende bladeren, een doffe bladkleur en vroegtijdige bladval zijn de eerste signalen dat een boom te weinig water krijgt. Reageer dan meteen met een diepe gietbeurt in de vroege ochtend. Overigens is bruin blad in de zomer niet altijd hetzelfde als een zieke boom; vaak is het gewoon droogte. Waarom bomen zo belangrijk zijn juist in warme, versteende tuinen lees je in ons artikel over hittestress in de tuin.

Laat de boompalen staan. Reken op twee tot drie jaar totdat de wortels sterk genoeg zijn om de boom zelf te verankeren. Pas daarna kun je de palen weghalen.

Snoei niet tijdens de hitte. Een pas geplante boom heeft al zijn energie nodig om aan te slaan. Bewaar het vormsnoeien voor het voorjaar.

Denk aan de eerste winter. Sommige zomerplanters, zoals de nog jonge steeneik, zijn in hun eerste jaar wat vorstgevoelig zolang ze niet goed geworteld zijn. Geef zo'n boom vóór de vorst nog een flinke gietbeurt, zodat hij met voldoende vocht de winter in gaat.

Samengevat

In de zomer een boom planten is geen taboe, het is een kwestie van goed kiezen en goed verzorgen. Neem een potgekweekte boom, plant hem op een koele moment, water hem diep en met regelmaat, en kies bij voorkeur een soort die de warmte gewend is. Doe je dat, dan hoef je met een mooie boom in juni echt niet tot oktober te wachten.

Twijfel je welke boom past bij jouw tuin, grondsoort en standplaats? Bekijk het hele assortiment bomen of vraag onze klantenservice om persoonlijk advies. En laat je een boom liever door ons planten? Met de aanplantservice zorgen onze experts voor een correcte start, ook in de zomer.